A A A A
overzicht
artikel

Terugblik op 2015 door Harrie Windmüller

juni 2016

Alle turbulentie om ons heen vraagt om het maken van keuzes en focus. Onze missie, visie en kernwaarden blijven pal overeind staan. We willen de drijvende kracht zijn achter goed wonen en leven. Dat bereiken we alleen met samenwerking. Ons werk draait altijd om verbinding en samenwerking. Onze overtuiging over wat we graag willen zijn en onze attitude naar onze maatschappelijke omgeving verandert niet. We kunnen alleen niet meer alles, in even grote omvang en intensiteit, tegelijk doen.

De politieke, economische en maatschappelijke omstandigheden vragen om scherpere keuzes bij het vertalen van onze missie en visie naar concrete doelen. We laten ons hierbij leiden door onze klantvraag van vandaag en overmorgen.

Landelijke ontwikkelingen hebben soms een grote impact op ons werk. Zo hebben we onze samenwerking met BrabantZorg anders moeten vormgeven als gevolg van de nieuwe Woningwet. Dit heeft geleid tot een fusie tussen BrabantWonen, ZorgGoedBrabant, ZorgGoedBrabant 2. Niet omdat we het zo graag wilden, maar omdat nieuwe regels ons ertoe dwongen. Daarnaast zijn we tegelijkertijd gefuseerd met de kleine stichting Nieuw Berlerode. Een flinke klus in 2015 waar veel mensen hard aan hebben gewerkt.

Betaalbaarheid en armoede

Een meerderheid (63%) van de leden van Aedes stemde tijdens een extra verenigingscongres eind juni in met het sociaal huurakkoord van Aedes en de Woonbond. Ook wij stemden ‘voor’. Belangrijke onderdelen in het akkoord zijn de huurmatiging voor het blijven bieden van betaalbare woningen en het onderzoek naar scheefwonen. Het akkoord is van belang, omdat het een belangrijke basis vormt om het wonen betaalbaar te houden.

Toch wil ik hierbij een kanttekening plaatsen. De betaalbaarheidsvraagstukken spelen voor huishoudens met een inkomen onder het sociale minimum. Volgens het nieuwe landelijke WoON-onderzoek is deze categorie huishoudens landelijk gestegen tot 18%. In den Bosch hebben we onderzoek laten doen en komen we op 23%.

Volgens onderzoek (meest recent van het Cultureel Plan Bureau; ‘Betaalbaarheid van het wonen in de huursector’) lost huurtoeslag voor deze huishoudens het betaalbaarheidsvraagstuk niet op. Ook als deze een ‘passende’ woning krijgen toegewezen. ‘Huurtoeslag is een volkshuisvestingsinstrument en geen inkomensinstrument’, dat is de legitimatie van BZK. Blok voegt hier nog aan toe, dat daarom het kabinet inzet op het creëren van werkgelegenheid. Helaas kun je echter van een werkgelegenheidsplan geen brood kopen!

De huishoudens boven het sociaal minimum hebben hoegenaamd geen betaalbaarheidsprobleem. Als we nu generiek de huren laag houden (aftoppen, verlagen, bevriezen) leidt dit wel tot een (beperkte) koopkrachtverbetering voor de huishoudens boven het sociale minimum, maar doet dat niets aan het verbeteren of borgen van de betaalbaarheid bij juist die huishoudens die problemen hebben met betaalbaarheid.

Passend toewijzen en generieke huurmatiging is derhalve nauwelijks effectief als het gaat om het verbeteren of borgen van de betaalbaarheid van het huren. Het kost ons wel investeringscapaciteit. De maatregelen zijn dan ook meer gericht op het beperkt houden van de uitgaven van de huurtoeslag dan om het betaalbaarheidsvraagstuk. Toch zullen we voldoen aan de wettelijke eisen van passend toewijzen. We toppen af en verlagen bij het vrijkomen van woningen bij 20% hiervan de huur.

Naast de generieke aanpak, waar je dus kanttekeningen bij kunt maken, zijn we daarnaast specifiek met maatwerk aan de slag gegaan. In Den Bosch sloten we met de gemeenten, de overige corporaties en de huurdersorganisatie een afzonderlijk woonlastenakkoord. Inmiddels hebben zich tientallen andere organisaties gecommitteerd aan deze aanpak, van vervoersbedrijven tot en met zorgverzekering. Ook zij zijn bereid om uitgaande van concrete casuïstiek een bijdrage te leveren.

Vastgoedsturing

Vastgoedsturing is van lange adem. Vraagstukken als betaalbaarheid van huur en woonlasten, voldoende beschikbaarheid van woningen, huurbeleid, kwaliteit en kosten van nieuwbouw en renovatie en het verduurzamen van onze voorraad vragen om een samenhangende en consistente aanpak.

Maatregelen zoals de eisen over het passend toewijzen van woningen doorkruisen dat en leiden tot nieuwe dilemma’s. We worden gedwongen om bijna elk jaar onze vastgoedsturing bij te stellen, anders te richten, terwijl de woningmarkt zich kenmerkt als een voorraadmarkt van een traag product. De uitgangspunten en randvoorwaarden van gisteren, zijn vandaag niet meer houdbaar.

Ook in 2015 zijn we hierin geconfronteerd met nieuwe dillema’s waar we een antwoord op hebben moeten geven.

Wereldtoneel: toenemende stroom vluchtelingen

Door het toenemend aantal brandhaarden in de wereld wordt Europa geconfronteerd met een groeiende stroom mensen die huis en haard hebben moeten verlaten om een veilig thuis te zoeken voor zichzelf en hun gezinnen. De keuze of deze mensen statushouders worden en dus in Nederland mogen blijven, is niet aan BrabantWonen. We helpen het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) en gemeenten in hun taakstelling voor de opvang van vluchtelingen. Dat doen we door het vrijgekomen ziekenhuis in Veghel beschikbaar te stellen.

Als vluchtelingen een status krijgen is onze opdracht helder: het bieden van een dak boven hun hoofd en medeverantwoordelijkheid nemen in het proces van socialisatie en integratie. BrabantWonen kiest er bewust voor er echt te zijn voor deze groep. Statushouders hebben in tegenstelling tot andere woningzoekenden immers geen verleden, geen netwerk in Nederland en kunnen nergens op terugvallen. We realiseren ons dat dat soms ten koste gaat van de woningzoekende die al lang staan ingeschreven.

Dat onze taakstelling voor het aantal te huisvesten vergunninghouders zal toenemen, is zeker. In een gezamenlijke brief hebben wij met twintig Brabantse corporaties de gemeenten in ons werkgebied laten weten dat de corporaties ten volle bereid zijn om een actieve rol te spelen in het realiseren van extra huisvestingsmogelijkheden.

Dat doen we concreet door kamergewijze verhuur van woningen aan meerdere alleenstaande statushouders, door het snel realiseren van tijdelijke woningen, door projecten naar voren te halen en door bestaande kantoor en schoollocaties om te bouwen tot wooneenheden.

Wijken

We zijn tot in de wijken goed lokaal verankerd. Dat wordt gewaardeerd, maar is ook hard nodig. In het afgelopen jaar werden we geconfronteerd met vergaande incidenten bij zelfstandig wonende psychiatrische patiënten. We staan achter de extramuralisering van verschillende doelgroepen en zien het onze opgave om deze doelgroepen op een goede manier te huisvesten.

We kenden ook stevige discussies over het huisvesten van statushouders. De druk op de wijken neemt toe. Tegelijkertijd neemt de weerbaarheid en de veerkracht in de huursector af. Uit het recente woON-onderzoek blijkt dat het aandeel van de laagstbetaalden, alleenstaanden en eenoudergezinnen in de huursector sterk is gestegen.

De segregatie in de steden en dorpen neemt toe. Dat vraagt steeds meer van onze inzet op het terrein van samenlevingsvraagstukken en leefbaarheid in die wijken. Onze mensen doen dat met passie.

Hard gewerkt voor onze klanten

2015 was een stevig jaar waarin hard is gewerkt voor onze klanten. Ik wil graag iedereen bedanken die hier een bijdrage aan hebben geleverd. In de eerste plaats mijn collega’s, maar ook onze huurders, de gemeenten en alle partners waar we schouder aan schouder mee samen werken. Dank.

Lees meer over onze activiteiten in 2015 in ons jaarverslag: www.brabantwonen.nl/jaarverslag

overzicht
artikel